Dimândarea pârinteascâ

Pârinteasca dimândari
Nâ sprigiurâ cu focu mari,
Fraţ di mumâ şi di-unu tatâ,
Noi, Armâńi di eta toatâ.

Di sumu plocili di murminţâ
Strigâ-a noştri buńi pârinţâ :
„Blâstemu mari s-aibâ-n casâ
Cari di limba-a lui s-alasâ.

Cari ş-lasâ limba lui
S-lu-ardâ pira focului,
Si s-dirinâ yiu pri locu,
Si-ľi si frigâ limba-n focu.

Elu în vatra-ľi pârinteascâ
Fumeaľea s-nu-şi hâriseascâ;
Di fumeľi curuńi s-nu başi,
Natu în leagânu si nu-nfaşi!

Cari fudzi di-a lui mumâ
Şi di pârinteasca-ľi numâ,
Fugâ-ľi doara Domnului
Şi dulţeamea somnului!”

Rufei

Rufei câdzurâ ńiľi di ori
Pristi marăţli Vlahuhori,
Şi ńiľi di ori pri-a noştri fraţ
Ľi-aflămu pri-tu căľiuri vâtâmaţ.
Nimalu agiumsim! Hai, sculaţ,
Voi giońi ficiori, voi giońi ficiori!

Nu-aveţ tu vini sândzi, voi?
Nu hiţ Armâńi, nu hiţ ca noi?
Atumţea cumu di v-alâsaţ
Di tuţ duşmańiľi s-hiţ câlcaţ?
Ia loaţ-vâ armili, sculaţ,
Yiniţ cu noi, yiniţ cu noi!

Va si-alâgămu pri-tu munţâľi tuţ,
Va s-himu di ploi şi-di vimt bâtuţ,
Ma când va grimu a nostru zboru
Va s-hibâ sfulg câdzutu di-tu noru
C-aestâ-i bana di ficioru...
Şi-aşi vremu noi, şi-aşi vremu noi!

Duri şi-a noastrâ-arâvdari!
- cânticu di alumtâ -

Duri şi-a noastrâ-arâvdari!
Pânâ când, o, Doamne Mari,
Va si-avemu noi arâvdari
Fraţľi-a noştri Greţ si-ľi taľi?

Taľi-auşi, ficiori, muľeri,
’N focu l-arucâ-a loru fumeľi,
Biseriţ, căsi, sculii aspargu,
Cărţâli-armâneşti ardu.

Voi, griţeşti Disputadz,
La biseriţ zboru bâgaţ,
Bandiţ di Greţ, voi anviţaţ
Armâńi pri-tu căľiuri vâtâmaţ.

Nu-i chirolu-aţelu ţi ştiaţ
Cu blâsteami s-n-aspâreaţ!
Di-afuriseri nu n-aspâremu
Câ tora ţi hiţ vâ videmu.

Cari-i fapt di dadâ-armânâ,
Nâinti cu arma a lui tru mânâ –
Tra s-veadâ bandili griţeşti
Ţi potu inińili-armâneşti!

Aclo Bladova strâ hoarâ
- cânticu di alumtâ -

Aclo Bladova strâ hoarâ
Ńicu şi mari si-adunarâ
Câ doi oamińi acâţarâ
Şi di nucu ľi-aspindzurarâ.

Ia-lea, yini şi-câimâcanlu,
Cu ma mulţâ geandârmadz.
Di pri nucu îlu dipunarâ
Şi-unâ carti-n sinu ľi-aflarâ.

Câimâcanlu u citeaşti
Ş-doauâ zboari-aşi elu greaşti :
„Aşcolsun, aţiloru oamińi
Ţi-acâţarâ pri-Arhiyolu!”

Veryea tutâ s-ciudiseaşti,
Neaguştea s-cutrimbura
C-acâţarâ pri-Arhiyolu,
Nai ma marili câpitanu Grecu.

Noi himu a Pindului giońi ficiori
- cânticu di armâtulă -

Noi himu a Pindului giońi ficiori,
Ca vulturiľi ţi-azboairâ pri-tu niori,
Noi himu ficiori di-tru vlahuhori.

Refren :
ʼNâ boaţi di-tru munţ-avdzâmu,
Boaţea, boaţea a Pindului.
Sculaţ, sculaţ, voi giońi ficiori,
Ca vulturiľi-azbuiraţ,
Truoarâ v-adunaţ,
Ia, loaţ-vâ armili, sculaţ,
Di ehţrâ s-n-ascâpaţ!

Armâńi nâ ştimu noi di eta tutâ
Ş-trâ Armânamea a noastrâ mult-durutâ,
Armâńi s-bânămu şi-Armâńi s-murimu, lea vrută!

Refren.
Mileţli tuti şi-aprindu ţeara
Pri Limba a loru şi-trâ Farâ s-ţânu ca cioara,
Câ ţe s-nu nâ pâstrămu noi Limba şi-Fara?

Refren.
Ta s-nu nâ chearâ strâveacľea Farâ,
Ia, adunaţ-vâ ńicu şi mari troarâ
Di-tu câsâbadz, di-tu plaiu, di-tu iţi hoarâ!

Refren.
Ia, daţ-vâ frica tuţ la ʼnâ parti,
Ta s-nâ cruimu şi-noi unâ altâ soarti,
Câ unâ banâ-avemu şi unâ moarti.

Refren.
S-bâneadzâ vruta a noastrâ Armânami,
Cu gioana şi-sânâtoasa a ľei giunami,
Tu lumi cu tińie şi-cu anami!

Refren.

Cânticu di Doľeani
- cânticu di-tu lao -

Mi sculai ’nâ dimineaţâ,
Mi-aspilai pri mâńi şi-pri faţâ,
Îńi feciu cruţea trâ-n pâzari
Di si-aspusi semnu mari.
Cumu feciu hima ca tu batâ,
Acâţă unu puľiu tra s-batâ.
- “O lăi puľiu, ţi stai pri deagâ,
Ţi ţâ plândzi dzuua-ntreagâ?”

- “Cumu s-nu plângʼ, gione mâratu,
Cumu s-nu stau învirinatu?
Vedz-ńi peanili smâryiti,
Sunu tu sândzi antâvâliti.
Tr-aţea Doľeani eu mi ducu,
Hâbari lae si-aducu :
Patru giońi, lai duľeaniţ,
Di-antarţâ mâchilipsiţ.
Unu di unu eľi sunu ligaţ
Şi-cu tâporlu sunu tâľeaţ
Şi-arucaţ apoi tu vali,
Cumu s-nu plângʼ di-ahâtâ jali?
La dirveni, tu trâpicu,
Dzacu ficioriľi alu Cuturicu.
La dirveni, valea hima,
Custandini cu Yeani alu Dzima.”

Ficiori di-tu munţâ şi di-tu livădz
- cânticu di-tu lao -

Ficiori di-tu munţâ şi di-tu livădz,
Ficiori di-tu munţâ analţâ,
În hoarâ voi ca s-vâ duţeţ,
Oi, le-le, s-vâ duţeţ!

Tufechi multi s-nu arucaţ,
S-nu v-avdâ laea mumâ a mea
Şi laea durutâ sor-a mea.
Oi, le-le, sor-a mea!

Şi ca s-vâ-ntreabâ ea di io,
Voi s-nu-ľi dzâţeţ câ io murii,
Ma si-ľi dzâţeţ câ-ńi mi-nsurai.
Oi, le-le, ńi mi-nsurai!

Şi groapa-nveastâ io ńi-u adrai
Şi cheatra di la caplu-a meu –
Şi cheatra di la caplu-a meu.
Oi, le-le, caplu-a meu!

Cându va şi-yinâ aruslu Maiu
- cânticu di-tu lao -

Cându va şi-yinâ aruslu Maiu,
Lilici di-tru plaiu!
Aidi, şi-muşata-ńi primuvearâ,
Voi, lai giońi armâtuladz!

Tra s-iasâ Armâńiľi-nsus tru munţʼ,
Lilici di-tru plaiu!
Aidi, cu cloputili di-asimi,
Voi, lai giońi armâtuladz!

Tra s-iasâ şi-furiľi di-tu ľeanuru,
Lilici di-tru plaiu!
Aidi, cu tufechili pristi anumiru,
Voi, lai giońi armâtuladz!

Tra s-iesu şi io tu ma nâpoi,
Lilici di-tru plaiu!
Aidi, si-ńi ľeau ’nâ featâ armânâ,
Voi, lai giońi armâtuladz!

Cânticlu al Yioryi Mucitani (Hasapu)
- cânticu di-tu lao -

Aidi, lai voi, lai munţâ di l-Aiľe,
Oi, le-le!
Câstâńi di-tu Custuhori,
Ninga nâtheamâ s-v-aplicaţ,
Aidi, ninga nâtheamâ s-v-aplicaţ,
Oi, le-le!
Ma-nghiosu s-vâ fâţeţ,
Ma tra si s-veadâ Doľeanea.

Doľeani, hoarâ cu bâhceadz,
Giońiľi suntu tuţ avgeadz.
Doľeani, hoarâ cu tutuńi,
Nu si-asparu di garaguńi.

Aidi, ma tra si s-veadâ Doľeanea,
Oi, le-le!
Bara di-tu Xiruvuni;
Ţi multâ lavâ s-faţi-aclo,
Aidi, ţi multâ lavâ s-faţi-aclo,
Oi, bo-bo!
Ţi multâ lavâ si-adarâ :
Yioryi Hasapu si-apolimsea.

Aidi, Yioryi Hasapu si-apolimsea,
Oi, le-le!
Cu vârnâ dzaţi di giońi
Şi-cu vârnâ ţindzăţi di Greţ arăi.

Ficiori multu livendzâ
Şi-avea tu a lui ceatâ,
Ficiori ţi bea nioriľi
Şi-ascapirâ tu ńeatâ.

Nu-ńi ti-arâdi, featâ ńicâ

- cânticu ti numtâ -


Nu-ńi ti-arâdi, featâ ńicâ,
Şi-nu yinu la noi. (bis)

La noi ari munti analtu
Şi-nu vai poţ tra s-treţ.

Puľiu cu peani va-ńi mi facu
Şi-io la voi va yinu. (bis)
Bre, gione!

La noi ari mari amari
Şi-nu vai poţ tra s-treţ. (bis)

Pescu tu-apâ va-ńi mi facu
Şi-io la voi va yinu. (bis)
Bre, gione!

La noi ari soacrâ arauâ
Şi-nu vai poţ tra s-treţ.

Soacrâ arauâ ş-norâ bunâ
Şi-doauli vai triţemu. (bis)
Bre, gione!

Armânâ, lea muşatâ

- cânticu di-tu lao -


Poala-ţ chindisitâ, lea Armânâ.

Armânâ, lea muşatâ,
Analtâ şi-cundiľeatâ.

Budza-ţ ʼroşi ca unâ cireaşi,

Armânâ, lea muşatâ,
Analtâ şi-cundiľeatâ.

Tuţ ficioriľi alagâ si-ńi ţ-u başi.

Armânâ, lea muşatâ,
Analtâ şi-cundiľeatâ.

Yinu-n dzeanâ si-ńi ti başu nâtheamâ.

Armânâ, lea muşatâ,
Analtâ şi-cundiľeatâ.

Unu cânticu

di Constantin Belimace


Unu cânticu ca di jali
Cântamu ’nâoarâ eu
Şi dipuneamu tu vali
Di-tru-unu lai, munti greu.

Şi valea ńi-turna grailu
Cu şcľimuri, suschirosu,
Di-arâsuna totu plailu
Şi muntili jilosu.

Iu hiţ, bre giońi cu-anami,
Fumeľi di Fârşiroţ!
Iu eşti, armânami,
Şi Yrâmusteańi, cu toţ!

Armasirâ cârărili
Ca pondi fâr’ di voi
Şi s-dusirâ fâlcărili
Cu turmili di oi.

Di la câşeri flueara
Ma nu si-avdi pri-tu munţ,
Ni pravdâ ca si-azghearâ –
Di jali himu pitrumţ.

Maşi boaţea ali lupoańi
Aurlâ aoa pri-tu munţ
Ca ’nâ cândilâ apreasâ,
Işitâ di-tu murminţ.